Home Kiến thức sản phẩm Thông tin sản phẩm Thực phẩm của thế kỷ 21
Thực phẩm của thế kỷ 21 PDF Print E-mail
Khoẻ 24 - Thông tin sản phẩm
Nếu như cuối thế kỷ 20, thực phẩm chức năng thực phẩm chức năng vẫn còn là một cái gì đó còn mới mẻ với người tiêu dùng thế giới nhưng sang đầu thế kỷ mới các chuyên gia y tế đã dự báo: thực phẩm chức năng sẽ là thực phẩm cho con người của thế kỷ 21.

Ngay tại Việt Nam, cách đây 10 năm thực phẩm chức năng vẫn còn xa lạ, nhưng đến thời điểm này đã có khoảng 3.000 loại thực phẩm chức năng đang lưu hành trên thị trường. Điều này ít nhiều cũng khẳng định những giá trị tác dụng không thể phủ nhận của thực phẩm chức năng trong việc cung cấp chế độ dinh dưỡng cho con người cũng như phòng và chữa bệnh.

thực phẩm chức năng - một lời giải hay cho cân bằng dinh dưỡng

Trước những năm 90 của thế kỷ 20, những bệnh cảnh về dinh dưỡng như: suy dinh dưỡng ở trẻ em, thiếu chất ở phụ nữ, suy nhược cơ thể ở những người đang trong độ tuổi lao động do thiếu ăn diễn ra phổ biến ở các nước nghèo và những nước đang phát triển. Trong khi đó, ngược lại ở các nước phát triển, người dân lại phải đối phó với "bệnh dịch" béo phì có ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em cho đến người già và hệ luỵ tất yếu của nó là các bệnh mạn tính không lây như tiểu đường, tim mạch, huyết áp ngày càng gia tăng.

Ở Việt Nam, theo điều tra của Viện dinh dưỡng (Bộ Y tế) có tới 16,3% người trong độ tuổi từ 25-64 ở nước ta bị thừa cân béo phì và gần 18% người trưởng thành mắc “hội chứng chuyển hóa” (tăng cholesterol, tăng triglycerid máu, tăng huyết áp,...). Còn thống kê của bệnh viện Nội tiết Trung ương cho thấy có 4,4% người trưởng thành tại các thành phố lớn bị bệnh tiểu đường tuýp 2 và gần 6% có rối loạn glucose máu lúc đói. Các BS tư vấn của tổng đài Sức khoẻ cộng đồng (1900585815) cũng cho biết hiện nay các cuộc gọi tư vấn về chăm sóc sức khoẻ ban đầu rất hay được đề nghị tư vấn sử dụng thực phẩm chức năng.

Trước thực trạng trên, các chuyên gia dinh dưỡng đã chú ý đến vai trò của thực phẩm chức năng trong dự phòng và điều trị các bệnh có liên quan đến dinh dưỡng. Bởi thực phẩm chức năng không chỉ cung cấp dinh dưỡng cơ bản mà còn có chức năng phòng chống bệnh tật và tăng cường sức khỏe nhờ các chất chống oxy hóa (beta-caroten, lycopen, lutein, vitamin C, vitamin E...), chất xơ và một số thành phần khác.

Các nước Tây Âu gọi đây là dược phẩm dinh dưỡng hay thực phẩm bổ sung dinh dưỡng. Các loại thực phẩm này nằm ở ranh giới giữa thức ăn và thuốc chữa bệnh. Hiện các nước Nhật, Anh và Mỹ ngày càng hoàn thiện hệ thống phân loại, quản lý và phân phối thực phẩm chức năng đến người tiêu dùng. Ở Mỹ, thực phẩm chức năng được đóng gói như những thực phẩm thông thường và trên bao bì cung cấp 2 loại thông tin: xác nhận có lợi cho sức khỏe và xác nhận về cấu trúc/chức năng.

Người ta phân chia thực phẩm chức năng thành các nhóm: thực phẩm chức năng bổ sung vitamin và khoáng chất, thực phẩm chức năng không béo, không đường, thực phẩm chức năng giàu chất xơ tiêu hóa, thực phẩm chức năng đặc biệt dành cho phụ nữ có thai, người cao tuổi, người bị tiểu đường, cho phi công và vận động viên, người yếu sinh lý... Các nhóm thức ăn không chỉ đảm bảo đủ calo, ngon, sạch, mà còn chứa các hoạt chất sinh học (HCSH) tự nhiên cần cho sức khoẻ và sắc đẹp, không chỉ điều khiển được các hoạt động chức năng của từng bộ phận trong cơ thể, tạo cho con người khả năng miễn dịch cao, chống sự lão hoá, tăng tuổi thọ, mà còn giúp con người phòng chống được một số bệnh, kể cả bệnh hiểm nghèo (tăng tạo máu, tăng trí nhớ, tăng hoạt động cơ bắp, tăng miễn dịch, chống lão hoá, chống “bất lực”, chống thụ thai, cai nghiện, chống di căn, phòng ngừa ung thư...). Chính vì thế, với quan điểm phòng bệnh hơn chữa bệnh, các nước phát triển có xu hướng ưa chuộng các thực phẩm chức năng hơn là dùng thuốc.

Việt Nam - tiềm năng nguồn thực phẩm chức năng

Theo thống kê của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế), chỉ tính 6 tháng đầu năm 2007, trong số 5.000 sản phẩm thực phẩm công bố chất lượng thì có khoảng 600 là sản phẩm chức năng. Điều này cho thấy ở nước ta, đây là lĩnh vực có nhiều triển vọng, bởi nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng, bởi giàu kinh nghiệm y học cổ truyền. Khi nói về sự kết hợp giữa hai chuyên ngành khoa học dinh dưỡng với công nghệ thực phẩm, GS.TS. Lê Ngọc Trọng, Phó Chủ tịch Tổng hội y học Việt Nam cũng cho hay: Đây là sự kết hợp mang tính độc đáo, độc đáo ở chỗ có sự kết hợp giữa dinh dưỡng học (hàn lâm) với thực tế. Điều này sẽ đem lại hiệu quả to lớn trong việc giải quyết các vấn nạn về dinh dưỡng hiện nay.

Từ xưa, người dân nước ta đã biết sử dụng các loại thảo mộc, hoa quả, gia vị, thịt động vật để bồi bổ sức khỏe, tăng sức đề kháng cho cơ thể. Cây tỏi, dân ta dùng làm gia vị (đập dập, giã nhỏ xào lẫn rau muống, hay cho vào nước chấm) có tác dụng diệt khuẩn mạnh, phòng, chống cảm cúm thông thường có hiệu quả phòng, chống đầy bụng, tiêu hóa tốt. Tương tự, củ nghệ được dân ta dùng nấu lẫn canh dấm cá, hay bôi vào vết thương nhỏ làm mau lên da non và hết sẹo. Các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu và phát hiện trong củ nghệ chứa nhiều chất có khả năng chống đỡ bệnh tật, nên đã bào chế, sản xuất ra Curcumin. Đây là sản phẩm có tác dụng hỗ trợ phòng, chống viêm nhiễm, loét dạ dày, tăng hồng cầu, đồng thời hạn chế sự kết tụ tiểu cầu.

Gần đây, một số thực phẩm chức năng do Việt Nam sản xuất trên cơ sở ứng dụng công nghệ sinh học (CNSH) để nâng cấp công nghệ cổ truyền, đã được đưa ra thị trường nhằm phục vụ nhu cầu trong nước cũng như xuất khẩu. Đó là Pantocrin từ nhung hươu sao Việt Nam, rượu Tắc kè, rượu Hải sâm, trong đó rượu bổ Tam xà (kích thích tiêu hoá, tuần hoàn, bổ dương, trị thấp khớp) được sản xuất bằng công nghệ enzym, chất lượng cao, được người tiêu dùng trong và ngoài nước ưa thích... Hay việc kết hợp Delta - Immune (có nguồn gốc tách lọc từ một trong những loại vi khuẩn có trong sữa chua) với một số thảo dược Việt Nam của bác sĩ - tiến sĩ Hoàng Xuân Ba để tạo ra một dòng sản phẩm mới đã ứng dụng và điều trị hiệu quả cho nhiều bệnh nhân nhi ở ĐH nhi khoa St.Peterburg mắc các bệnh suy miễn dịch bẩm sinh. Sau này, công ty Tư vấn y dược quốc tế (IMC) của Việt Nam đã được Viện Nghiên cứu dị ứng Hoa Kỳ chuyển giao công nghệ để sản xuất Delta - Immune và phân phối độc quyền tại VN. Sản phẩm này dùng trong phục hồi hệ miễn dịch của những những bệnh nhân bị ung thư, viêm đường tiêu hoá, dị ứng, bỏng và nhiễm trùng...

Những năm gần đây, một số sản phẩm thực phẩm chức năng đã được sản xuất dưới dạng viên nang, viên nén, dung dịch uống... trên dây chuyền hiện đại tại nhiều xí nghiệp dược phẩm trong nước. Các sản phẩm này là kết quả nghiên cứu nghiêm túc của các chương trình khoa học và công nghệ do các viện nghiên cứu, các trường đại học trong nước tiến hành. Đó là các chế phẩm nhuận gan, lợi mật, tạo máu, dưỡng não, sáng mắt, tăng cường sinh lực (cho VĐV, lực lượng vũ trang và người lao động), phòng chống ung thư... đang được người tiêu dùng ưa thích. Các sản phẩm này hoàn toàn có thể thay thế hàng ngoại nhập. Một số dạng thực phẩm chức năng là kết hợp tinh hoa của y học hiện đại phương Tây với y học cổ truyền Việt nam đã cho ra đời các sản phẩm hết sức độc đáo như sản phẩm Goodnight (phối hợp Melatonin với tâm sen, vông nem, câu đằng…) cho tác dụng an thần giảm stress hoạc sản phẩm Spacaps (Prenenolon kết hợp với lô hội, đương quy, hà thủ ô...) cho tác dụng trẻ hoá làn da, đem lại sắc xuân tươi trẻ cho phụ nữ tuổi trung niên.

Tóm lại, việc nghiên cứu, sản xuất và tiêu dùng thực phẩm chức năng là vấn đề đang thu hút được sự quan tâm của các nhà dinh dưỡng, các chuyên gia y tế trên thế giới cũng như Việt Nam hiện nay. Nhiều phụ gia có hoạt chất sinh học từ động vật, cây cỏ, vi sinh vật... được đưa vào thành phần thực phẩm chức năng, lại có thể điều khiển được chức năng của từng bộ phận trong cơ thể và phòng chống một số bệnh. Ngày nay các chất dinh dưỡng chính (đạm, đường, béo...) lại trở thành vai trò phụ, còn các hoạt chất sinh học đưa vào thực phẩm lại trở thành chính yếu. Thức ăn mới này chính là các loại thực phẩm chức năng, sẽ góp phần cụ thể hoá một nguyện vọng xa xưa của loài người trên trái đất: Thức ăn của chúng ta sẽ là những vị thuốc của chúng ta

Xem thêm chủ đề:


Tìm kiếm với từ khoá: thực phẩm chức năng  
 

Chủ đề hỏi đáp